Atrakcje w Beskidach: co zwiedzić, najlepsze szlaki i przewodnik na weekend

Beskidy rozciągają się łukiem od granicy czeskiej po Bieszczady i w polskiej części dzielą się na kilka odrębnych pasm: Śląski, Żywiecki, Mały, Makowski, Wyspowy, Sądecki i Niski. Dla kogoś, kto przyjeżdża tu pierwszy raz, praktyczne znaczenie mają dwa pierwsze, mają najlepszą komunikację, najgęstszą sieć szlaków i najwięcej czynnych schronisk.

Jeśli szukasz najważniejszych atrakcji w Beskidach, rozsądna kolejność wygląda tak. Skrzyczne (1257 m) jako najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego, z koleją krzesełkową ze Szczyrku i grzbietową trasą w stronę Malinowskiej Skały. Barania Góra (1220 m) ze źródłami Wisły i wieżą widokową, z której przy dobrej widoczności widać Tatry. Czantoria Wielka (995 m) jako szczyt graniczny, na którym można przejść na czeską stronę bez żadnych formalności. Do tego dwa punkty, które nie są szczytami: zespół zamkowy Habsburgów w Żywcu i drewniana zabudowa Istebnej, Koniakowa oraz Jaworzynki.

Charakterystyczną cechą tego pasma jest to, jak blisko siebie leżą góry i miasta. Z centrum Bielska-Białej kolej gondolowa wywozi na Szyndzielnię w kilkanaście minut, a z Ustronia wyciąg na Czantorię startuje kilkaset metrów od parku zdrojowego. To dlatego Beskidy sprawdzają się jako kierunek na krótki wyjazd, bo nie trzeba poświęcać całego dnia na dojście do punktu startowego.

Czego nie da się zobaczyć w jeden wyjazd

Odpowiadając wprost na pytanie, co zwiedzić w Beskidach w ciągu dwóch czy trzech dni: trzeba wybrać jedno pasmo. Rozpiętość regionu to ponad dwieście kilometrów w linii prostej, a drogi prowadzą dolinami, nie skrótami przez grzbiety. Próba połączenia Beskidu Śląskiego z Sądeckim w jeden weekend kończy się tym, że większość czasu upływa na przejazdach.

Szlaki w Beskidach są oznakowane według standardowego polskiego systemu kolorów, przy czym kolor nie oznacza trudności, a jedynie odrębny przebieg trasy. Warto to wiedzieć zawczasu, bo szlaki w Beskidach bardzo różnią się między sobą wymaganiami, mimo że oznakowanie wygląda identycznie. Rozróżnienie na poziomy trudności trzeba więc zrobić samodzielnie, na podstawie różnicy wysokości i czasu przejścia.

Trasy krótkie, do trzech godzin

Do tej grupy należą Równica i Czantoria z Ustronia, Błatnia z Brennej, Stary Groń oraz dolina Białej Wisełki z Kaskadami Rodła. Nawierzchnie są w większości utwardzone, różnice wysokości nie przekraczają 400 metrów, a na trasie lub na szczycie znajduje się schronisko albo bufet. To trasy, które da się przejść w zwykłych butach sportowych przy dobrej pogodzie.

Trasy całodniowe

Wejście na Skrzyczne ze Szczyrku, na Baranią Górę z Wisły Czarne oraz grzbietowe przejście Klimczok - Szyndzielnia - Błatnia mieszczą się w pięciu do siedmiu godzinach marszu. Tu potrzebne są już buty za kostkę, zapas wody i sprawdzona prognoza. Na grzbietach nie ma możliwości skrócenia trasy w połowie.

Główny Szlak Beskidzki

Przez pasmo przechodzi Główny Szlak Beskidzki, najdłuższy szlak górski w Polsce, liczący ponad 500 kilometrów od Ustronia do Wołosatego. Jego zachodni odcinek, od Ustronia przez Węgierską Górkę do Korbielowa, jest jednocześnie najłatwiej dostępny komunikacyjnie i najczęściej wybierany na kilkudniowe przejścia.

Niezależnie od wybranej trasy obowiązuje ta sama zasada: czasy podane na drogowskazach dotyczą marszu bez przerw i przy dobrych warunkach. Po opadach beskidzkie ścieżki, zwłaszcza te prowadzące przez świerkowy las, robią się błotniste i grząskie na długich odcinkach, co potrafi wydłużyć przejście o połowę.

Beskidy są najlepiej skomunikowanym pasmem górskim w Polsce. Linia kolejowa dochodzi do Bielska-Białej, Żywca, Wisły i Ustronia, a z Katowic i Krakowa jazda zajmuje od jednej do dwóch godzin. Dla wyjazdu bez samochodu to duża różnica w porównaniu z Bieszczadami, gdzie kolej kończy się daleko od gór.

Ograniczeniem jest komunikacja lokalna w dolinach. Autobusy z Bielska-Białej i Żywca dojeżdżają do większości miejscowości, ale poza sezonem kursują rzadko, a rozkłady weekendowe bywają okrojone do kilku par dziennie. Powrót trzeba sprawdzić przed wyjściem na szlak, nie po zejściu.

Przy dojeździe samochodem realnym problemem jest parkowanie w punktach startowych. W Szczyrku, Wiśle Czarne i przy wejściu na Równicę miejsca kończą się w weekendy przed dziewiątą rano, a pobocza są objęte zakazem. Wyjazd wcześniej rozwiązuje ten problem skuteczniej niż szukanie alternatyw na miejscu.